Koment nga autori:
Me të hyrë në pjacën e qytetit, sikur ndjemë diçka magnetike. Çuditërisht, disa nisën të na përshëndesnin: "Mirëmbrama! Urime!". Për këtë fjalën e dytë, këtë enigmën turbulluese, mua dhe time shoqeje po na bënin veshët apo çfarë? Aq më tepër që sapo ishim kthyer nga Hasi, ku ishim emëruar.
U bindëm se nuk na bënin veshët, mirëpo s'po bindeshim që nuk ishte ndonjë keqkuptim. Tekefundit, përse më uronin? Më shihnin me një grua përkrahu dhe vetëm tashti, mbas dy vjetësh, po e merrnin vesh se ai letrari i ri (termi tipik i kohës), që kishte bërë një proçkë në Tiranë dhe për këtë e kishin dëbuar dyfish, nga kryeqyteti dhe nga vendlindja, na qenkësh martuar?!...
Po kalonim Kafen e Madhe, kur shohim përballë një shokun e fakultetit, që s'priti të takoheshim, por na e uroi në distancë. "E përse?", e pyeta me ngërçin që na kishte ngecur në grykë. "Si përse?! Për tregimet, pra", tha i çuditur ai.
Çfarë kishte ndodhur? Shtëpia botuese ishte përgjigjur me kohë pozitivisht. Mirëpo në shtëpi, pasi e kishin hapur zarfin, njëri nga vëllezërit i kishte thënë nënës pa lexuar asgjë: "Më duket se Zijai ka dashtë me botue ndonjë libër, por ia kanë kthye. Fshihe në arkën tande dhe mos i kallëzoni atij, se boll e ka që asht atje larg".
I sigurt se tashmë e kisha marrë përgjigjen, redaktori kishte krijuar përshtypjen se, përderisa nuk po ndihej pas atyre vlerësimeve, autori duhej të ishte ose ndonjë kokërr mendjemadhi, ose ndonjë mizantrop që kishte hequr dorë befasisht nga libri i parë. Pastaj mësoi se autori nuk jetonte në Shkodër, por diku në Dibër, në Kukës a Tropojë.
Për të tërhequr vëmendjen, kishte botuar tregime të miat në "Drita", me shpresën se do t'u dilja për zot. Por as në Helshan, as në Krumë nuk e shihnim kund këtë gazetë. Çfarë pamë me sytë tanë, me t'u kthyer nga pjaca, ishte zarfi që nëna e nxori nga arka. E kështu, si ta them, isha bërë apo isha njohur si shkrimtar, pa ditur gjë vetë...
Pjesë nga libri:
"A është e mundur që nga tërë ajo mrekulli planetësh e satelitësh, e cila u regjistrua nga astrologët si një ngjarje e rrallë për botën, unë do të mbaj mend përgjithmonë vetëm këtë puthje njerëzore?!
E ku ta dish, ndoshta edhe vetë njeriu është sa një planet dhe, si çdo planet, ka universin e tij. Në universin e atyre dy njerëzve dashuria ishte si një eklips i përjetshëm, që ua mbulonte dhembjet e fatit."
Eklips
"U pre uji në Kthjellë dhe Gjon Bardhi, biri i një fshatari, u nis për të vrarë kuçedrën. Ai shkoi dhe bashkëfshatarët e pritën gjatë. Kot pritën, se Gjon Bardhi nuk u kthye. Mirëpo uji erdhi në fshat. Atëherë njerëzit thanë se kuçedra ishte mundur. Kaluan vite dhe një ditë uji u ndal prapë.
Fshati dërgoi njerëz në mal të shihnin për ujin. Kur u afruan te shpella, dëgjuan ulërima. Ata filluan t'i luteshin kuçedrës, por kuçedra i priti me flakadan, duke nxjerrë nga goja zjarr të madh. Pastaj nuk vonoi, doli në grykë të shpellës. Kur e panë, fshatarët u mahnitën. Gjon Bardhi, që e kishte vrarë dikur kuçedrën, në vend të saj ishte bërë vetë kuçedër..."
Qyrku
"Ke dëgjuar ndonjëherë për ata derrat që përdoreshin dikur në luftë? Në fushat e minuara, më parë se të kalonte këmbësoria, lëshonin derrat. Kafshët e mjera vërshonin përpara me vrap, shkelnin nëpër mina dhe i bënin të pëlcisnin. Ato vërtet i çminon fushat, por hidheshin vetë në erë.
Nganjëherë, një derri të tillë i ngjan edhe ai që, i joshur nga e reja, kuturis të shkelë i pari mbi minat e kërkimit dhe vë veten në rrezik për t'i hapur udhë një turme parazitësh... Hahaaa!"
Ylli i plakave
| pages | 468 |
| ISBN | 9789994318421 |
| Shtëpia botuese | Toena |
| Published year | 2012 |
| Vendodhja e botimit | Tirane |
| Gjuha | Shqip |
| Tipi i publikimit | Libër |
Në këtë roman ka edhe një velierë. Por, si në veprat e mëparshme, Zija Çela e komandon anijen e prozës së vet për ta dërguar larg, përmes një bote sa reale aq imagjinare.
Sipas shkrimtarit Zija Çela, mund të hysh në historinë e letërsisë dhe mund të mos mbetesh në letërsi. Ky mendim interesant na kumton se letërsia e madhe ose e vërtetë është ajo që mbetet gjithmonë letërsi dhe jo histori e saj.
Romanin "Goja e Botës" është një vepër e shkëlqyer. Është një gjetje e jashtëzakonshme dhe unë jam mrekulluar jo vetëm me gjetjen, por edhe me mënyrën se si autori e ka trajtuar e shtjelluar. Vendi dhe ambienti metaforik-simbolik funksionon për mrekulli.
Proza e shkurtër e Zija Çelës është tërësi unike, që gjakon të njëjtin objektiv me romanet e tij. Me librin e madh dhe unik që shkruan, Zija Çela rreh të pasqyrojë kompleksitetin e një thelbi, atij njerëzor.
Letërsia shqipe guxon të shtojë dhe një Princ të katërt, "Princin e buzëqeshjes" të Zija Çelës.
Brenda veprës së shkrimtarit është përditshmëria, ëndrrat, historia, mitet, dashuria, urrejtja, është filozofia e psikologjia mbarëshqiptare, janë bizneset, intrigat, zakonet, shpirti, lindja, vdekja, ringjallja, vrasja, shteti, feja, qielli, Hadi.
Proza e shkurtër është thelb e tharm. Edhe në letërsinë botërore ka romane mjaft të njohura që, siç është pranuar tashmë, të kujtojnë ato karrocat e mbyllura, të cilat transportojnë një diamant të ambalazhuar: tregimin.
Zija Çela përbën një rast unik në letrat shqie. Ai shfaqet jo si prozatori me i rëndësishëm pas Kadaresë, siç janë shprehur plot dashamirës të autorit, por si një planet letrar, krejt më vete, i pakrahasueshëm, prandaj i rëndësishëm dhe vetvetja.
Ora e Zooparkut" është shkrim i pastër letrar, monument artistik i ngritur me gjuhë dhe stil shembullor, me vizione të aktualitetit dhe një sintezë autoriale të përvojës së shkrimit. Me këtë roman të Zija Çelës proza jonë arrin të bëhet prozë e gjithëpërfshirjes artistike, e transformimeve të mëdha narrative dhe e bashkëkohësimit subjektor, e...
Është një rrëfim elegjiak.. I kushtohet tim biri, mikut tim më të madh, përkthyesit Dritan Çela që ndërroi jetë më 4 mars të vitit të shkuar. Herë tjetër, në letra, ëndrrën e kam kthyer në realitet, por është hera e parë që, sado të pëlcas, këtë realitet nuk mund ta kthej dot në ëndërr. Zija Cela
Proza e shkurtër është thelb e tharm. Edhe në letërsinë botërore ka romane mjaft të njohura që, siç është pranuar tashmë, të kujtojnë ato karrocat e mbyllura, të cilat transportojnë një diamant të ambalazhuar: tregimin.
Është një rrëfim elegjiak.. I kushtohet tim biri, mikut tim më të madh, përkthyesit Dritan Çela që ndërroi jetë më 4 mars të vitit të shkuar. Herë tjetër, në letra, ëndrrën e kam kthyer në realitet, por është hera e parë që, sado të pëlcas, këtë realitet nuk mund ta kthej dot në ëndërr. Zija Cela
“Lavjerrësi i Qytetit” është një vazhdimësi piramidale në krijimtarinë e Zija Çelës.
Kjo vepër e Zija Çelës mund të jetë e krahasueshme nga tematikat distopike me romanet e Kafkes, Oruellit ose Kadare (“Procesi”, “1984”, “Pallati i ëndrrave”), por në arkitekturën e tij dhe në shtresimet metaforike romani “Banka e Ankesave” është po aq origjinal dhe i papërsëritshëm. Me kete roman, Zija Cela ka fituar cmimin si autori i vitit 2022 ne...
Në romanin “Pilisama Selfie” shkrimtari Zija Çela ndërton një qytet gjysmë provincial, të mbushur deri në grykë me vanitete njerëzore autentike, të cilat marrin jetë nga përballja me marrëzitë dhe lajthitjet kolektive, ku gjedhja letrare parodiake plekset me prirjen tashmë të sprovuar të autorit për të përqeshur pa mbarim bashkëkohësit e vet.