Paradigma te narcisizmit kolektiv

Narcisizmi kolektiv krijon mitet. Pushteti i përdor ato në funksion të vetvetes. Mbi përdorimin e mitit të heroit kombëtar të shqiptarëve nga pushtetet e kohëve të ndryshme. Një interpretim që ka në zanafillë shtatoret ekuestër të Skënderbeut, të vendosura në Romë, në vitin 1940 (gjatë fashizmit); në Krujë, në vitin 1959 dhe në Tiranë në vitin 1968 (gjatë diktaturës); dhe në Prishtinë, në vitin 2001 (pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës).

“Së bashku me flamurin dhe himnin kombëtar, fenë, krijimin gjysmëfiktiv të një të kaluare të lavdishme, përkatësinë në një racë të epërme, mitin e heronjve kombëtarë, gjuhën, sistemin e arsimit kombëtar dhe artet, kulturën popullore dhe të kultivuar, monumenti është pjesë e atij mekanizmi që prodhon ndërgjegjen kombëtare.

Sepse, me sa duket, kujtesa kolektive e kombeve është tepër përzgjedhëse për të nxjerrë nga e kaluara ato fakte, shpeshherë aq të përpunuara dhe retushuara sa largohen shumë prej së vërtetës, por që janë të domosdoshme në procesin e ngjizjes së një monumenti.

Gjatë këtij procesi, një figurë historike (dhe ky do të jetë edhe objekti i këtij studimi) mund të gjendet krejt e pambrojtur nëse përvetësohet dhe përpunohet nga një makinë propagandistike e vajisur mirë dhe e efektshme, e cila mundëson përdorimin arbitrar të potencialit legjitimues të personazhit historik prej pushtetit politik, sidomos atij totalitar, duke e vënë në shërbim të interesave të tij.