As terr, as drite

Thonë që dilema, mëdyshja, gjykimi alternativ është tipar i intelektualitetit. Duke e ditur që ambiguiteti (shumëkuptimësia) është në thelb të artit, autorja e këtij libri, Ardita Jatru, e ka kthyer dilemën nga një cilësi filozofike të qenies njerëzore në një instrument estetik të poezisë.

Edhe titulli i përzgjedhur, “As dritë, as terr”, e shpreh këtë. Poezia e Arditës është poezi e dilemave, siç është vetë natyra njerëzore. Nuk është as andej, as këndej: ajo është në dilemë, në mëdyshje: “As dritë dhe as terr./ Diku në mes po humb”; Jam midis pikëpyetjes dhe pikëçuditëses; “Jam pa atdhe/ Ësht’ e xanun toka”. Poetja shkon deri sa edhe vetveten e ndan në dysh: “Unë edhe Unë iknim/ të pandërgjegjshme për ku”; “Vetmi,/ a je për një cigare”.

Ardita Jatru është poete; nuk bën poeten: ajo nuk thërret në ndihmë as atdheun, as shqiponjën; as qiellin dhe as lulet që ta bëjnë poete.

Muza e saj ndizet edhe atëherë kur nuk e pret, duke të befasuar me gjetjet, fabulat dhe zbulimet e saj poetike: vargu i saj e ka të gjithë spektrin e dritës dhe menu-së për të cilin ka nevojë një shpirt dhe një tru i etur dhe i kultivuar për emocione fine. Ndjenja është skajore, sinqeriteti poetik i pakompromis, spiritualiteti i saj shpesh “kthehet” në send që mund ta shohësh e prekësh: “Kam në kokë një qen/ që natën leh a qan/ s’e di,/ i lidhur pas një brenge/ shuan etjen në tenxheren me ëndrra të ndenjura”.

Si përmbyllje të këtij prezantimi po sjell këto vargje të A. Jatru: Merre daltën Vdekje e bardhë/ dhe gdhend në trupin tim një shtatore antikiteti,/ punoje bukur mermerin e me ndjenjë,/ të duket prekja jote nëpër kofshë e krahë,/ e, kush ta shohë, të mbetet i shtangur: “Kjo vepër arti të trondit si vdekja”.

Demokraci

Lufta mbaroi

Krimet tona i fshehëm nën lëkurë

dhe hapëm dyert.

Erdhi paqja

dhe ne shihnim ëndrra me të vrarë.

U përpoqëm të ishim të lumtur

Krijuam partitë

zgjodhëm dhe një kryetar

dhe shkruanim për lirinë

dhe fshinim me gazeta buzët.

Njëri-tjetrin pyesim me zë të ulët:

A ke shtëpi,

Ujë,

Drita a ke?

Tek pazar i Gabit blejmë vrerin tonë me lekë.

U bëmë një turmë memece

pa shtëpi, pa jetë,

me parti.

Nën lëkurë fshehëm bukur të vrarët tanë

dhe paaftësitë tona i bëmë slogane.

Zemra ime

Zemra ime

ka ndërruar banesë.

Tani

banon në majë të gishtërinjve.

Më bien nga duart kupat

dhe zemra qelqet në panik i mbledh

përpjetë hidhet

nga doza e lartë e kafeinës

dhe e zbus

duke i hedhur tre lugë sheqer

dhe pak qumësht.

Zemra ime

me thonj të ngrënë

zgjeron vrimën.