Edith Durham

Më 15 nëntor 1944 vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham – artiste, natyraliste, udhëtare, shkrimtare – e cia u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të

Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh. Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj. Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqëndruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar. Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut. Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti-serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”. Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca Ëest (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RË Seton-Ëatson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”. Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro-jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.

Lista e librave të autorit

Shfaq 1 - 7 nga 7 libra
  • Shikim i shpejtë
    1 003 Lekë 1 090 Lekë -8% Në stok

    Edith Durham vjen me një ribotim në shqip të librit “20 vjet ngatërresa ballkanike”, ku pasqyrohet gjendja e këtij rajoni të trazuar dhe në luftë, në fillim të shekullit të XX

    1 003 Lekë
    1 090 Lekë -8%
    Cmim i reduktuar
    Në stok
  • Shikim i shpejtë
    1 003 Lekë 1 090 Lekë -8% Në stok

    1 003 Lekë
    1 090 Lekë -8%
    Cmim i reduktuar
    Në stok
  • Shikim i shpejtë
    920 Lekë 1 000 Lekë -8% Në stok
    I ri

    Në këtë libër studiusja angleze që ka qëndruar në Shqipëri dhe Ballkan për shumë vite me radhë, analizon rrethanat e vrasjes së Princit austriak Ferdinand dhe bashkëshortes së tij. Ky krim i ndodhur në Sarajevë solli përplasje rajonale dhe kontinentale, duke u bërë shkas për fillimin e Luftës së Parë Botërore

    920 Lekë
    1 000 Lekë -8%
    Cmim i reduktuar
    Në stok
  • Shikim i shpejtë
    1 104 Lekë 1 200 Lekë -8% Në stok
    I ri

    Ky libër sjell betejën që u bë në prag të Luftës së Parë Botërore mes forcave shqiptare dhe malazeze, dhe forcave osmane, ku autorja ishte dëmshmitare në zhvillimin e ngjarjeve, të cilat më pas i dëshmoi përmes shkrimit të këtij libri

    1 104 Lekë
    1 200 Lekë -8%
    Cmim i reduktuar
    Në stok
  • Shikim i shpejtë
    1 095 Lekë 1 190 Lekë -8% Nuk është në stok

    Qenia e fisit te madh i terhoqi vemendjen autores, sipas se ciles ate stad e kishin kaluar edhe popujt e Europes para se te arrinin ne epoken e formimit te shtetit. Kurse ne Gadishullin Ballkanik"sistemi i fisit" mbijetoi deri ne fillim te shekullit te XX i paprekur vetem ne Shqiperi dhe mal te zi.

    1 095 Lekë
    1 190 Lekë -8%
    Shto në shportë Më shumë
    Cmim i reduktuar
    Nuk është në stok
  • Shikim i shpejtë
    1 187 Lekë 1 290 Lekë -8% Në stok
    I ri

    Odiseja ballkanike e një udhëtareje viktoriane në Shqipërinë e Veriut më 1908. Udhëtimet e përshkruara në librin “Shqipëria e Epërme” – janë tre ekspedita të zgjeruara nga Shkodra – ishin kulminacioni i shtatë viteve udhëtime të rregullta në Ballkan, dhe përvoja e Durhamit në male më 1908, do t’i shërbente shumë në punën e saj për lehtësimin e pasojave të...

    1 187 Lekë
    1 290 Lekë -8%
    Cmim i reduktuar
    Në stok
  • Shikim i shpejtë
    1 840 Lekë 2 000 Lekë -8% Në stok

    1 840 Lekë
    2 000 Lekë -8%
    Cmim i reduktuar
    Në stok
Shfaq 1 - 7 nga 7 libra